Reisverslag dag 2 Boer on Tour "Melk uit vers gras" - Ierland

2 tot en met 4 maart 2010. Een groep van 40 rundveehouders neem deel aan de Boer on Tour Ierland. Iedere dag zorgen de deelnemers voor een reisverslag. Door Bert Philipsen

Dag 2

In Ierland was een echte Ierse dag, vooral voor het weer. De hele dag regen! Tegelijk een goede test of de koeien ook gewoon blijven grazen tijdens de regen. En inderdaad op Moorepark waar verschillende onderzoeken met graslandmanagement worden uitgevoerd, liepen de afgekalfde koeien buiten gewoon te grazen. “weer of geen weer” als de koeien het maar gewend zijn… Of anders gezegd door de graslandexpert: “De koe is makkelijker te trainen dan de boer” Oftewel, blijf vooral consequent werken als het gaat om graslandmanagement, voor je het weet is de koe “verwend”.
Als onderdeel van Moorepark hebben we ook een bezoek gebracht aan de proeflocatie Curtinsfarm. Daar worden proeven gedaan met verschillende beweidingsintensiteiten. Variërend van 2,5 tot 3,5 koe per ha beweidingsoppervlakte.
Ze hebben inmiddels uitgevonden dat bij meer koeien per ha het saldo per ha toeneemt. Melkproductie per koe daalt dan wel. Daar draait het hier echter niet om. Door intensiever te beweiden wordt er ook dieper afgegraasd. En stijgt de productie van kg vet en eiwit per ha (uitgedrukt in Milk Solids per ha). Ze streven steeds naar een stoppellengte van 3,5 a 4 cm, waarbij de stoppel nog wel bladgroen heeft. Dit doen ze om resten te voorkomen en een snellere hergroei te krijgen. Hierdoor is dan weer een hogere productie per ha mogelijk.
Ondanks het koude weer kwamen we op een perceel waar inmiddels de hergroei al goed was te zien. Dit perceel is vorig jaar 15 keer beweid, nooit gemaaid, in oktober voor het laatst beweidt en dit voorjaar is het oude gras er afgevreten. In de zomer streeft men naar een groeitijd van 21 dagen, dan komen ze weer terug op hetzelfde perceel.

De onderzoekers in Ierland maakten afgelopen jaar een handleiding voor grasland management. Ze noemen dit het “Grazingnotebook”. Hierover hebben we uitgebreide uitleg gehad. Wilt u meer weten, kijk dan op www.teagasc.ie/research  
In het vroege voorjaar wordt al het land één keer afgegraasd totdat alles precies is opgebruikt rond 10 april. Vanaf dat moment (noemen de Ieren ‘magic day’) groeit het gras hard genoeg om de grasbehoefte van de koeien te dekken. Dan is geen extra voorraad meer nodig. Zo nu en dan wordt een perceel uitgemaaid als er te veel gras komt. Vanaf dat moment geen bijvoeding met ruwvoer en zo min mogelijk krachtvoer. Vanaf half augustus begint de 3e periode in het graslandmanagement, dan gaat men weer gras ‘opsparen’. Langzaam voorraad opbouwen omdat de grasgroei minder gaat worden en men tot begin december wil weiden. Ook om op ongeveer de helft van het oppervlakt voorraad wil houden voor de voorjaarsafkalvende koeien. Die starten dan weer met begrazen vanaf ongeveer eind januari.

Op Moorepark is nu ervaring met een zogenaamde Out Wintering Pad. Een soort paardenbak met houtsnippers, hierop kunnen (droge) koeien en jongvee overwinteren zonder dat een duur gebouw nodig is. Gemiddeld is 12 m3 per koe beschikbaar. De regen zorgt ervoor dat de mest door het pakket (40-50 cm houtsnippers spoelt). Het blijft relatief schoon en droogt ook weer sneller. Onder de houtsnippers ligt een dikke laag keien, daaronder drainage en een plasticfolie. De gier/mest loopt door naar een mestbasin. Meerdere boeren proberen dit systeem uit. Het is goedkoop bouwen, het is gezond voor de dieren (in vergelijking met de Ierse stallen) en het is makkelijk. Nadeel is eigenlijk alleen de hoge kosten van de houtsnippers.

Na een goede warme lunche bezochten we een ander EDF bedrijf, Shane Fitzgerald. Een jonge melkveehouder met groeiplannen van 120 mk naar 180 melkkoeien. Belangrijkste voor hem om die groei te realiseren is eerst extra beweidbare huiskavel aan te kopen en dan meer melk te kunnen produceren. Een keiharde randvoorwaarde voor alle Ierse boeren met een ‘Gras-systeem’. Als je alleen quotum koopt en meer koeien gaat houden, dan moet je meer gaan bijvoeren en stijgt je kostprijs te hard. Dat is de lijn van denken, blijf consequent in je strategie en je systeem.
Opvallend was ook dat deze boer extra geïnvesteerd heeft in de infrastructuur van de huiskavel. Goede kavelpaden, goede perceelsvormen, drinkwatervoorziening en afrasteringen. Ook bij Shane Fitzgerald zagen we dat langs de kavelpaden eigenlijk overal een ingang in de weide gemaakt kon worden. Daardoor krijg je minder vertrapping bij de ingang van een perceel.

Na dit bezoek vertrok de bus naar Port Laoise. Meer richting het Noordoosten, waar we morgen het laatste bedrijf bezoeken.

‘s Avonds hebben we nog een goede discussie gehad met Adrian van Bysterveld. Een onderzoeker die vanuit Nieuw Zeeland nu een paar jaar in Ierland is om een nieuw demonstratie bedrijf op te zetten. Aan het begin van dit jaar is het bedrijf gestart. 250 koeien op 112 ha. De komende jaren gaat het bedrijf doorgroeien naar 350 melkkoeien. Op het bedrijf geen stallen voor de koeien. Alleen een melkstal, Voor de jongste kalveren een stal en een afkalfschuur. Totale investering (behalve de grond) van € 1000 euro per koe. Kosten voor infrastructuur van beweiding komen op € 500 per koe. Wil je goed kunnen weiden, dan moet je daar ook in investeren zegt hij.

Ze gaan op het bedrijf verschillende grasmengsels proberen afhankelijk van het bodemtype en de hoogteligging. Ook gaan ze serieus aan de slag met klaver. Hoewel we dat op onze studiereis nauwelijks tegenkomen, is dat een goed alternatief voor kunstmest en het geeft ook een hogere opnamen en kwaliteit.

Na weer een boeiende en leerzame dag bereiden we ons verder voor op de laatste dag. Een goed glas bier of Ierse Whisky mag natuurlijk niet ontbreken.

(Als het lukt ivm de terugreis morgen dag 3 van het reisverslag)

In de bijlagen het verslag met foto's