Reisverslag Boer on tour 'Melk uit vers gras' - Ierland

2 tot en met 4 maart 2010. Een groep van 40 rundveehouders neem deel aan de Boer on Tour Ierland. Iedere dag zorgen de deelnemers voor een reisverslag
Door Bert Philipsen

Dag 1

Na aankomst op het vliegveld van Cork zijn we met de bus naar het eerste bedrijf gegaan: Tom Browne te Killeagh.
90% van de Ierse bedrijven stopt met melken tussen half december en begin februari. Daarna kalven alle koeien zoveel mogelijk tegelijk af (blok afkalven). Het bedrijf van Brown is hierop een uitzondering, hij melkt een deel van de koeien de winter door. Deze melk wordt afgezet als consumptiemelk en levert iets meer op per kg melk. De kostprijs ligt ook hoger. Het blijft een onbeantwoorde vraag of dit economisch uit kan.
Tom Browne wijkt niet alleen op dit gebied af. Op 360 ha worden ongeveer 700 koeien gemolken, die ruim 4 miljoen kg melk produceren.

Koeien kalven bij hem vanaf de eerste week in januari tot in eerste week april. Doordat hij blijft door melken in de winter komt het kalfmoment minder nauwkeurig als bij de meeste veehouders in Ierland. Toch streeft hij ernaar dat de koeien gekalfd hebben in voor de eerste week van april: dan is de grasgroei ook maximaal. En dan heb je dus de meeste melk
uit vers gras.

Verder valt op dat hij in het begin van de lactatie de koeien ondersteunt met goed ruwvoer en wat royaler krachtvoer voert (op jaarbasis 700 ipv ca 350 kg). Nu begin maart gaan de afgekalfde koeien (ca 350 stuks) alleen overdag naar buiten.
Ze lopen op een perceel van 8 ha twee tot drie dagen.
Op grasgebied valt op dat het dit jaar ook in Ierland extreem koud is geweest (veel nachtvorst), zoals het 25 jaar niet geweest is. De grasgroei wil dus niet vlotten, het gras is voor Ierse begrippen erg dor en bruin. De koeien lopen dus wel buiten, maar vreten gras wat vorig najaar is gegroeid. Dat is ook de basis van de voorjaarsbeweiding, maar dan sneller opgevolgd door directe hergroei. Nu blijft die hergroei te beperkt.

Na dit bedrijf zijn we naar het bedrijf van Conor O’Leary gegaan te Donoughmore. Ook hier zien we het zelfde probleem als bij Tom Browne: de grasgroei is nog niet op gang gekomen en ook hier produceren de koeien op najaarsgras met ondersteuning van bijvoeding met grassilage en krachtvoer in de melkstal. Maar op dat oude gras geven de koeien wel melk. Ook O’Leary geeft aan dat hij de verse koeien wel moet ondersteunen in vorm van bijvoeding. Als een van de eerste opmerkingen die hij plaats geeft hij aan dat hij eigenlijk nu wel iets van de Hollanders kan leren: 'hoe moet ik verse koeien op stal goed voeren?'

De koeien bij O’Leary moeten in het systeem passen. In vijf weken tijd moeten ze kalven zodat ze op de piek van de grasproductie ook de piek in melkproductie hebben. Daarvoor heeft hij gebruik gemaakt van crossbreeding. Hij gebruikt Holstein en Britisch Frisian. Bovendien denkt hij dat snedezwaarte van begrazen invloed heeft op de vruchtbaarheid. Koeien die je een (te) lichte snede geeft denken nog niet aan voortplanting. Koeien met een zwaardere snede doen dat wel.

Conor schaart normaal de koeien in bij 1300 kg ds (groenbladstadium) en graast af tot 4 cm stoppellengte. Voor Ierse begrippen is dit een behoorlijke weidesnede. Het grasland wordt iedere week per perceel gemeten en geregistreerd. Zo bepaald Conor of hij voor de komende drie weken voldoende gras heeft. Met bijvoeding of kunstmest kan hij een beetje sturen in het groeiseizoen. In de zomer streeft hij naar een rotatie van 21 tot 23 dagen. Dan komende koeien weer terug op hetzelfde stuk. Om de grasgroei hoog te houden en het aanbod stabiel, grazen de koeien 3 keer een halve dag op een perceel. Maximaal dus 36 uur. Maak je de perioden te lang, dan kost dat hergroei en geeft de laatste beweiding te veel productiedaling.

De melkgift bedraagt ruim 5000 kg melk per koe per jaar, en hij realiseert een kostprijs van onder de € 20 cent.
Conor O’Leary hoopt erop dat zijn buurman binnenkort stopt. Dat is zijn enige mogelijkheid om meer melk te gaan produceren. Dan kan hij de huiskavel waar ook op geweid kan worden groter krijgen waardoor hij meer koeien kan melken.
 

Na een intensieve dag eten we warm in het hotel. Het smaakt ons goed en zoals vaker zijn de porties niet helemaal berekent op de boeren (en boerinnen). Dus er wordt een 2e ronde bijbesteld.

Daarna is er voor belangstellenden nog een discussie met John Murphy. Hij vertelt vanuit zijn voormalige bestuursfunctie bij de Ierse LTO hoe het zuivelsysteem in elkaar zit. Ook staan we even stil bij de nitraatrichtlijn voor Ierland. De Ierse boeren van vandaag gebruiken best veel N (Kunstmest en dierlijke mest tot 450-500 kg werkzame N). Daarvoor hebben ze derogatie. Maar ook is Ierland als land veel extensiever (behalve dus de echte melkstreken), daardoor zijn de gebruiksnormen voor kunstmest wat royaler.

Als we dit schrijven zit iedereen wel aan de borrel, dat gaan we ook doen, na een leerzame dag. Lekker slapen en dan morgen naar Moorepark, het grasinstituut bij uitstek.
 

Lees morgen verder… bij Agrifirm en Melkvee Academie.