Nieuwe stallen schieten als paddenstoelen uit de grond - Veel melkveehouders lopen met bouwplannen rond.

Stallen zijn afgeschreven of het aantal koeien wordt uitgebreid. Nieuwe stallen schieten dan ook als paddenstoelen uit de grond. Reden deze week voor de Melkveeacademie om in samenwerking met ZLTO onder het motto Boer on Tour stallen te bekijken bij drie veehouders in Brabant.

DOOR JAN WILLEM VELDMAN

'Voorheen kwa­men veehouders bij ons omdat ze er een ligboxen­rij bij wilden", vertelt Paul Balemans van ZLTO Advies. "Tegenwoordig gaat het vaak om een nieuwe stal voor mi­nimaal 150 koeien." De tijden lij­ken veranderd. De hoge melk­prijs en een verandering in de al­gemene maatregel van bestuur (AmVB) maken eenvoudiger flink te investeren in de toe­komst.
Nu is een melkveehouder pas boven de tweehonderd koeien milieuvergunningplichtig.

Het bouwen van een nieuwe stal is geen sinecure. De financië­le situatie speelt een belangrijke rol, maar ook arbeidstechnisch gezien valt er veel te kiezen. De ene veehouder zweert bij een melkrobot terwijl de ander er niets van moet hebben. Boer on Tour is niet alleen een kijkdag, maar vooral ook bedoeld om er­varingen uit te wisselen.

Rudi en Geertje van Kollen­burg houden vijftig melkkoeien in Oirschot. Ook zij hebben nieuwbouwplannen. Ze gaan voor een traditionele ligboxen­stal. De veestapel willen ze lang­zaam uitbreiden naar zo'n tach­tig melkkoeien. Tijdens Boer on Tour willen ze zich verder laten informeren over de mogelijkhe­den. "Het zou mooi zijn als we voor de winter met de bouw kun­nen beginnen."

In het verleden stonden de koeien van Hans Beenackers uit Molenschot in lage bedompte stallen, zoals hij zelf zegt. In 2005 kwam hier verandering in. De negentig melkkoeien staan sinds­dien in een moderne foliestal.
Deze tentstallen worden voorna­melijk aan de andere zijde van de oceaan toegepast. "De Verenigde Staten en Canada staan er vol mee", vertelt Beenackers. "Vorig jaar stonden er al zo'n 40.000. Kli­maattechnisch bevalt de stal erg goed. Bij warm weer is het in de stal vaak koeler dan buiten. De koeien zijn graag binnen." De foliestal doet wat futuris­tisch aan. De welstandscommis­sie ging dan ook niet meteen ak­koord. "De procedure van een half jaar duurde uiteindelijk een jaar", vertelt Beenackers. Wel­stand blijkt vaker een probleem bij nieuwbouw. Melkveehouders zijn niet te spreken over de wille­keur die wordt toegepast. "Veel mensen haken af als ze het wel­standsverhaal horen", zegt Bale­mans van ZLTO.
De stal van Beenackers is uit­gerust met twee melkrobots van Lely Astronaut. Ook test de melk­veehouder nieuwe apparaten voor de machinefabrikant. Zo rijdt er al 3,5 jaar een mestrobot door de stal. "Het eerste jaar ver­liep moeizaam", vertelt Beenac­kers. Nu lijkt de robot goed zijn weg te vinden, al wil de stier nog wel eens in de weg staan.

Bij VOF Vermeer in Haghorst wordt nog druk gebouwd. Naast de oude stallen verrijst een nieu­we ligboxenstal voor tweehon­derd melkkoeien. Daarbij komt er een 28-stands draaistal. Op 28 oktober is de aannemer begon­nen met graven. Op 27 juni staat een open dag gepland.
Rene Vermeer heeft gekozen voor een draaistal vanwege het arbeidsgemak. 's Ochtends en 's avonds op tijd klaar zijn met mel­ken is een genot, volgens de melkveehouder. Achter in de lig­boxenstal komt zand in de pot met een drainagesysteem. Eerder had Vermeer nog het idee stro te gebruiken, maar met de huidige prijzen wordt het eerst zonder stro geprobeerd.
De mestputten van 2,45 meter diep liggen - anders dan normaal ­overdwars onder de ligboxenstal.

Volgens Balemans kost dit geen extra geld. De mixgaten bevinden zich daardoor aan de zijkant van de stal. In de toekomst is het hier­door makkelijker op de plek van de potstal extra ligboxen te plaat­sen. De wachtruimte voor de koeien komt tussen de ligboxen.
De meningen over hoe praktisch dit is verschillen.

De gebroeders Klijn uit Elshout hebben gekozen voor een aparte wachtruimte. "Tussen de lig­boxen worden de koeien eerder vuil." Op hun melkveebedrijf De Donk wordt de laatste hand ge­legd aan een 24-stands Delaval draaistal en een nieuwe wacht­en separatieruimte in een apart melkgebouw.
De broers hebben zich van te voren goed georiënteerd. Het proefmelken in een rapid-exit melkstal in Friesland viel ze te­gen. Het gaf weinig overzicht en veel onrust. Het melken in een carrousel ging daarentegen 'mooi rustig'. Deze week is de 24­stands stal in gebruik genomen.
"We hopen 95 koeien in ander­half uur te gaan melken. Voor­heen in onze 2x5 melkstal duurde dit drie uur."

Het is belangrijk voor melkvee­houder om zich goed te laten in­formeren over de mogelijkheden voor hun bedrijf. Een dag stallen kijken helpt om een beter beeld te krijgen. Dat neemt niet weg dat er in de praktijk tijdens de bouw nog wel eens iets wil veranderen.
Een goede samenwerking met de aannemer is onontbeerlijk. Je bouwt per slot van rekening iets voor de komende 25 jaar.

BRON: Agrarisch Dagblad 24 mei 2008